Pistlar

„Það er skýr krafa um heilindi“

Það var sorglegt að hlusta á ræðu Dags. B. Eggertssonar á fundi flokkráðsfulltrúa Samfylkingarinnar. Það var ekki að hann réðist á Sjálfstæðisflokkinn og störf okkar í borginni sem kom á óvart enda varaformaðurinn eflaust stressaður í kjölfar síðustu skoðanakönnunar sem spyr um traust kjósenda til leiðtoga flokkana í borginni.

Það sem kom á óvart var ósamræmið í málflutningi varaformannsins. Hann dregur fram máli sínu til stuðnings dæmi sem í mörgum tilfellum eru annað hvort ósönn eða sett fram á afar villandi hátt. Þó byrjar varaformaðurinn sína ræðu á að segja að ,,víða ríki vantraust í samfélaginu” og að “uppi sé skýr krafa um heilindi”. Of langt mál væri að elta ólar við allar rangfærslur Dags en eftirfarandi þrír punktar nægja til að draga fram skort á heilindum svo ekki sé meira sagt.

Að hagræða sannleikanum
Dagur segir í ræðu sinni: ,,Einhverjum finnst sjálfsagt fyndin tilhugsun að (Sjálfstæðis)flokkurinn hafi verið á fullu fyrir hrun í viðræðum við að afhenda Kaupþingi og Glitni leikskóla með stofnun fyrirtækjaleikskóla. Það hefur þó ekki formlega verið slegið af - heldur er í frestun”.

Það sem helst er fyndið við fullyrðingu Dags er að hún er alröng. Engar viðræður hafa farið fram við Kaupþing eða Glitni, eða nokkurt annað fyrirtæki, um stofnun eða rekstur fyrirtækjaleikskóla. Ekki einu sinni óformlegar viðræður.  Af því leiðir að engum slíkum tillögum hefur verið slegið á frest, hvað þá slegnar af. Engar slíkar tillögur hafa nokkurn tímann verið settar fram í borgarstjórn. Allt tal Dags um einhvers konar “afhendingu” á leikskólum er hreinn uppspuni eða misskilningur.

Það sem Dagur vísar í og gerir óheiðarlega grein fyrir er umræða sem fram fór í mesta góðærinu um hugmyndir í grein eftir mig. Greinin var sett fram í kjölfar háværar umræðu atvinnulífsins um skort á starfsfólki í leikskólum, lokunum deilda og skorti á dagforeldrum. Þá fór fram mikil umræða um að borgin stæði ekki undir þjónustukröfum fyrirtækjanna sem þyrftu svo nauðsynlega alla sína starfsmenn í mikla vinnu fyrir land og þjóð. Greinin lagði fram hugleiðingar um að við þyrftum kannski í þessari stöðu að hugsa út fyrir kassann og að atvinnulífið væri alls ekki ábyrgðarlaust í þessu samspili vinnu og heimilis.  Þar setti ég fram hugleiðingu um að kannski þyrftu, samfara svona þenslu, fyrirtækin að taka þátt í að styðja sitt starfsfólk í auknu mæli. 

Á þessum tíma fékk ég sem formaður leikskólaráðs miklar ákúrur fyrir að hafa engar lausnir, meðal annars frá varaformanninum og hans fólki.  Umræðan varð snörp og heit og kostir og gallar beggja forma ræddir. Mikið var rætt um endurupptöku leikskóla Ríkisspítala þar sem hjúkrunarfræðingar, sem mikill skortur var á, komust ekki til starfa vegna skorts á plássum. Vitandi þetta (hann hlýtur að hafa kynnt sér málið vel) kýs Dagur B. Eggertsson að hagræða sannleikanum mjög með því að tala um viðræður og stofnun einhverra bankaleikskóla. Á fullyrðingum Dags og umræðunni sem fór fram er reginmunur. En varaformaðurinn kýs að velja hagræðingu á sannleikanum frekar en ,,heilindi”.

Án ábyrgðar
Dagur dregur líka fram kaup borgarinnar á Laugavegi 4 til 6, sem nú er verið að gera upp, og segir að fyrir þann pening sem greiddur var fyrir þessi hús (600 milljónir 2008) væri hægt að eyða öllum biðlistum á leikskólum í Reykjavík. Fyrir það fyrsta er biðlistavandamál hjá leikskólum borgarinnar úr sögunni og samanburðurinn því vægast sagt furðulegur. Með þessu ert reynt að draga upp þá röngu mynd að borgin glími við biðlista í leikskólum borgarinnar. Dagur sleppir að auki að taka fram að nettó kostnaður borgarinnar verður að öllum líkindum umtalsvert minni en sem nemur kaupverði borgarinnar því stefnt er að því að selja eða leigja húsin þegar þau hafa verið endurbyggð. Mjög gegnsær og heilsteyptur málflutningur ekki satt?

Í þriðja lagi dregur Dagur fram skuldsetningu Orkuveitu Reykjavíkur og setur hana í þann búning að hún hafi öll orðið til á þessu kjörtímabili. Dagur talar um “upphaf darraðardans Orkuveitunnar” og lætur eins og Samfylkingin hafi verið víðsfjarri ákvarðanatökum sem voru undanfarar núverandi stöðu OR.

Hið rétta er að Dagur, Samfylkingin, og R-listinn allur, voru við völd þegar ákvarðanir voru teknar um virkjanakosti, rannsóknir sem nú eru í fjárfestingarferli, fjárfestingar í ljósleiðara, fjárfestingar í byggingu skrifstofuhúsnæðis OR, ákvörðunum um fjármögnun fjárfestinga og fjárfestingar í REI. Þeir voru í stuttu máli við völd þegar svo til allar þær ákvarðanir voru teknar sem leiddu af sér núverandi skuldastöðu Orkuveitunnar.

Staða OR í dag er á ábyrgð allra flokka í Reykjavík. Kjósendur í Reykjavík eru vel meðvitaðir um þessa staðreynd. Heldur er því aumt að sjá Dag reyna að víkja sér undan sinni ábyrgð í málinu. Við þessu er að bæta að ríkisstjórn sú sem Dagur styður hefur að auki átt sinn þátt í að stöðva framkvæmdir sem gert var ráð fyrir að sköpuðu tekjur í erlendri mynt út á stóran hluta fjárfestinga Orkuveitunnar sl. 2-3 ár. Dagur minnist að sjálfsögðu ekki á þessa staðreynd í ræðu sinni. Honum finnst ekki nógu skýr krafa um heilindi hjá sér – bara hjá öðrum.

Morfísræðurnar eru úreltar
Lítið traust og skortur á heilindum er vandamál í íslenskum stjórnmálum. Þar hittir Dagur naglann á höfuðið. Ástæða þess er að Íslendingar vilja ekki útúrsnúning og leikaraskap sem hefur fylgt stjórnmálunum of lengi. Ræður í anda Morfís, þar sem undirliggjandi staðreyndir skipta skipta litlu, en orðagjálfur, sniðugheit og leikræn tjáning skipta miklu, bæta ekki ástandið. Slík framsetning á að heyra sögunni til og er besta leiðin til að auka heilindin í íslenskum stjórnmálum.  Dagur er líklega sammála þessu - nema að þetta á ekki við um hann sjálfan.